Bệnh tiểu đường có di truyền không? Các vấn đề liên quan có thể bạn chưa biết

12

Tiểu đường là loại bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính không truyền nhiễm từ người này sang người khác. Tuy nhiên, khi chẳng may trong gia đình có người mắc bệnh, vấn đề được nhiều người quan tâm và đặt ra câu hỏi đó là bệnh tiểu đường có di truyền không? Loại gen nào gây ra bệnh tiểu đường và yếu tố di truyền tác động như thế nào đến bệnh tiểu đường?

Bệnh tiểu đường có di truyền không?
Bệnh tiểu đường có di truyền không?

Giải đáp: Bệnh tiểu đường có di truyền không?

Khi được hỏi bệnh tiểu đường có di truyền không? Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, bên cạnh chế độ dinh dưỡng và thói quen luyện tập thì yếu tố di truyền cũng có thể trở thành yếu tố nguy cơ gây ra bệnh tiểu đường.

Cụ thể, theo hiệp hội tiểu đường Hoa Kì, nguyên nhân mắc bệnh tiểu đường type 1 và type 2 đều có thể xuất phát do di truyền. Trong đó:

❄ Đối với tiểu đường type 1

✏ Nếu cả bố và mẹ đều mắc bệnh tiểu đường type 1, khả năng 30% con sinh ra cũng sẽ mắc bệnh.

✏ Nếu bố mắc bệnh tiểu đường type 1, con sinh ra sẽ có 6% khả năng mắc bệnh tiểu đường do di truyền từ bố.

✏ Nếu mẹ dưới 25 tuổi và trên 25 tuổi mắc bệnh tiểu đường type 1 thì con sinh ra sẽ có khả năng mắc bệnh tiểu đường tương ứng là 4% và 1% do di truyền từ mẹ.

❄ Đối với tiểu đường type 2

Nếu cả bố và mẹ đều bị tiểu đường type 2, khả năng con sinh ra sẽ có 75% khả năng mắc bệnh do di truyền từ bố và mẹ. Trong đó, nếu cả bố và mẹ đều bị tiểu đường type 2 ở thời điểm dưới 50 tuổi và trên tuổi 50 con sinh ra sẽ có khả năng mắc bệnh tiểu đường lần lượt là 14% và 8%.

Nếu bố mẹ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 thì con sinh ra cũng có khả năng mắc bệnh
Nếu bố mẹ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 thì con sinh ra cũng có khả năng mắc bệnh

Như vậy có thể thấy, bệnh tiểu đường có tính di truyền cao từ bố mẹ sang con cái. Do đó, việc xác định loại gen gây bệnh và có cách ngăn chặn từ sớm sẽ tránh tình trạng di truyền từ cha mẹ sang con cái.

Loại gen nào liên quan đến bệnh tiểu đường?

Mặc dù đã trả lời được câu hỏi bệnh tiểu đường có di truyền không, nhưng để có thể ngăn chặn bệnh từ sớm cũng cần phải tìm ra các loại gen gây ra bệnh tiểu đường. Theo đó, loại gen nào liên quan đến đường hay glucose đều có khả năng trở thành nguyên nhân gây ra bệnh tiểu đường và kể cả gen điều hòa hay gen kiểm soát. Cụ thể:

⚠ Tiểu đường type 1

Gen gây ra bệnh tiểu đường type 1 là các gen có ảnh hưởng đến quá trình sản xuất glucose, sản xuất hormone vận chuyển đường trong máu, điều hòa nồng độ hormone chuyển hóa đường và các gen liên quan đến độ nhạy cảm của cơ thể với nồng độ glucose.

Các loại gen có liên quan đến đường hay glucose đều có khả năng gây ra bệnh tiểu đường
Các loại gen có liên quan đến đường hay glucose đều có khả năng gây ra bệnh tiểu đường

⚠ Tiểu đường type 2

Cũng như tiểu đường tuýp 1, tiểu đường tuýp 2 do nhiều loại gen gây bệnh và cụ thể như:

⛔ TCF7L2: Một loại gen ảnh hưởng đến quá trình bài tiết hormone vận chuyển đường trong máu và sản xuất glucose.

⛔ Thụ thể urê sulfonylurea (ABCC8) có tác dụng điều tiết hormone vận chuyển đường.

⛔ Calpain 10: Một loại gen được chứng minh có khả năng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 ở người Mỹ gốc Mexico.

⛔ Gen GLUT2 có tác dụng vận chuyển glucose 2 vào tuyến tụy.

⛔ Thụ thể glucagon – GCGR: Một loại hormone tham gia vào quá trình điều hòa glucose.

Gen di truyền tác động tới bệnh tiểu đường như thế nào?

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng, có một số loại gen gắn liền với nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, các loại gen này khi đứng một mình sẽ không thể gây ra bệnh tiểu đường mà bệnh chính là kết quả của sự tương tác lẫn nhau giữa các loại gen và các yếu tố môi trường như: Các loại chất độc, virus, các loại thực phẩm…

Sự ảnh hưởng của các gen tới bệnh tiểu đường
Sự ảnh hưởng của các gen tới bệnh tiểu đường

Thông thường, các loại gen gây ra bệnh tiểu đường có thể xuất hiện trong 2 trường hợp:

 ❌Thứ nhất, do đột biến gen

Đột biến gen có liên quan mật thiết đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng: Những người bị đột biến gen có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn những người không bị. Tuy nhiên, không phải ai mang gen đột biến cũng mắc bệnh tiểu đường và chỉ khi nhiều gen bị đột biến mới là nguyên nhân gây ra bệnh tiểu đường.

 ❌Thứ hai, do lối sống và thói quen sinh hoạt

Lối sống và thói quen làm việc không khoa học có thể làm thay đổi một số loại gen. Trên thực tế, rất khó để phân biệt rạch ròi giữa lối sống và thói quen sinh hoạt với nguy cơ di truyền. Vì chính thói quen ăn uống không lành mạnh, dung nạp nhiều loại chất độc, thuốc trừ sâu từ thực phẩm hay lối sống thiếu khoa học, lười vận động đều có thể trở thành nguyên nhân làm thay đổi một số loại gen trong cơ thể dẫn đến tiểu đường.

Xem thêm >> Giải mã nguyên nhân bệnh tiểu đường không phải ai cũng biết!

Tóm lại, bệnh tiểu đường có di truyền không chắc chắn là CÓ. Tuy nhiên, yếu tố môi trường cũng góp phần rất lớn vào việc hình thành tiểu đường. Do đó, nếu có chế độ ăn uống, sinh hoạt và luyện tập hợp lý sẽ giúp ngăn ngừa và phòng tránh bệnh tiểu đường.

Nguồn: Karila.vn

Đặt câu hỏi để được hỗ trợ qua Facebook

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN MIỄN PHÍ