Hiểu hơn về chẩn đoán bệnh tiểu đường để phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm

0

Những năm gần đây, tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường ở Việt Nam gia tăng với tốc độ chóng mặt. Tuy nhiên, ước tính có tới 50% người bệnh không được chữa trị vì không có thói quen kiểm tra sức khỏe thường xuyên. Chẩn đoán bệnh tiểu đường rất quan trọng, giúp phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm nhằm đưa ra hướng hỗ trợ điều trị phù hợp nhất.

Chẩn đoán bệnh tiểu đường giúp đưa ra hướng điều trị kịp thời
Chẩn đoán bệnh tiểu đường giúp đưa ra hướng điều trị kịp thời

1. Ai nên được xét nghiệm chẩn đoán bệnh tiểu đường?

Bất cứ ai có triệu chứng bệnh tiểu đường nên được làm xét nghiệm chẩn đoán.

Một nhóm người  không có bất kỳ dấu hiệu nào nhưng có yếu tố nguy cơ của bệnh tiểu đường cần được kiểm tra định kỳ. Điều này giúp phát hiện bệnh sớm hơn, nâng cao khả năng kiểm soát và ngăn ngừa biến chứng. Cụ thể là:

Bệnh tiểu đường tuýp 1

Xét nghiệm chẩn đoán bệnh tiểu đường thực hiện ở trẻ em và thanh thiếu niên có tiền sử gia đình mắc bệnh.

Bệnh tiểu đường tuýp 2

Các chuyên gia khuyên bạn nên kiểm tra thường xuyên bệnh tiểu đường tuýp 2 nếu:

✂ Từ 45 tuổi trở lên

✂ Từ 19 – 44 tuổi bị thừa cân, béo phì,

✂ Người huyết áp cao, mỡ máu cao, bệnh tim mạch, đột quỵ

✂ Phụ nữ từng có tiền sử tiểu đường thai kỳ hoặc sinh con lớn hơn 4kg; hội chứng buồng trứng đa nang

✂ Tiền sử gia đình bị tiểu đường tuýp 2

✂ Từng bị trầm cảm

✂ Có vùng da sậm màu ở vùng quanh cổ hoặc nách.

Mặc dù vậy, nhóm trẻ em trong độ tuổi từ 10 – 18 thừa cân, béo phì và có ít nhất 2 trong số các yếu tố nguy cơ dưới đây cũng phải làm xét nghiệm:

⚠ Cân nặng khi sinh thấp

⚠ Mẹ bị tiểu đường thai kỳ khi mang thai

⚠ Có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào của tiểu đường tuýp 2

Bệnh tiểu đường thai kỳ

Tất cả phụ nữ có thai nên làm xét nghiệm chẩn đoán bệnh tiểu đường trong khoảng thời gian từ tuần 24 – 28 của thai kỳ.

Phụ nữ có thai nên xét nghiệm tiểu đường vào tuần 24 – 28 của thai kỳ
Phụ nữ có thai nên xét nghiệm tiểu đường vào tuần 24 – 28 của thai kỳ

2. Các bước chẩn đoán bệnh tiểu đường

Bước 1. Khai thác triệu chứng

Bác sĩ sẽ hỏi bạn có những dấu hiệu cảnh báo bệnh tiểu đường sau không:

⚡ Ăn liên tục mà vẫn thấy đói

⚡ Khát nhiều, kể cả vừa mới uống nước

⚡ Sụt cân nhanh mà không rõ nguyên nhân

⚡ Mắt mờ dần

⚡ Hay cáu gắt

⚡ Mệt mỏi

⚡ Xuất hiện vùng da sậm màu, nhất là ở cổ, nách

Bước 2. Hỏi tiền sử bệnh của bản thân và gia đình

Khai thác thông tin về các bệnh lý bạn đã và đang có rất quan trọng trong chẩn đoán bệnh tiểu đường. Bác sĩ sẽ hỏi hoặc kiểm tra xem bạn có bệnh lý gì về tim mạch, từng bị tiểu đường thai kỳ hay không, có hội chứng buồng trứng đa nang?… và thói quen sinh hoạt mỗi ngày.

Một yếu tố không thể bỏ qua nữa là gia đình có hay không người mắc bệnh tiểu đường.

Bước 3. Làm xét nghiệm máu

Xét nghiệm kiểm tra chỉ số đường huyết là bước bắt buộc trong chẩn đoán bệnh. 4 loại xét nghiệm đang được áp dụng phổ biến là:

✅ Xét nghiệm glucose lúc đói (FPG): FPG đo mức đường trong máu của bạn tại một thời điểm duy nhất khi đói. Để có kết quả tốt nhất, nên làm kiểm tra này vào buổi sáng khi ít nhất 8 tiếng trước đó bạn không ăn uống bất cứ thứ gì, trừ nước lọc.

✅ Thử nghiệm HbA1c: Đây là xét nghiệm đo mức độ đường huyết trung bình của bạn trong khoảng 3 tháng qua. Bạn có thể ăn uống thoải mái trước khi làm xét nghiệm này. Tuy nhiên, kết quả sẽ không chính xác với người bị thiếu máu. HbA1c buộc phải được thực hiện ở phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế.

✅ Xét nghiệm glucose huyết tương ngẫu nhiên (RPG): Kiểm tra này dành riêng cho người có triệu chứng bệnh tiểu đường điển hình và họ không muốn đợi để làm xét nghiệm glucose lúc đói.

✅ Nghiệm pháp glucose: Bạn được uống 75g đường glucose, sau đó đợi 1 tiếng, 2 tiếng để làm đo đường trong máu.

Xét nghiệm nồng độ đường trong máu là bắt buộc trong chẩn đoán bệnh tiểu đường
Xét nghiệm nồng độ đường trong máu là bắt buộc trong chẩn đoán bệnh tiểu đường

Riêng với tiểu đường thai kỳ, bạn sẽ làm một trong 2 xét nghiệm sau:

Nghiệm pháp glucose, tuy nhiên đường huyết được đo vào lúc trước khi uống, 1 giờ, 2 – 3 giờ sau khi uống. Nếu kết quả trên 135 – 140 mg/dL, bạn phải làm thêm nghiệm pháp này trong khi ăn chay.

Nếu tất cả những kết quả trên đều cao vượt ngưỡng bình thường, bạn sẽ được chẩn đoán bệnh tiểu đường thai kỳ.

Nghiệm pháp glucose rất đắt tiền nên với người không mang thai, thường chỉ kiểm tra đường huyết sau khi uống glucose 1 giờ, 2 giờ.

3. Chỉ số đường huyết như thế nào là mắc bệnh tiểu đường?

Các xét nghiệm kể trên thường được đo hai lần, mỗi lần cách nhau không quá 7 ngày. Kết quả đánh giá như sau:

Chẩn đoánHbA1C (%)Đường huyết lúc đóiNghiệm pháp dung nạp glucoseĐường huyết tại thời điểm bất kỳ
Bình thườngDưới 5.799 mg/dl trở xuống (5,5 mmol/L)139 mg/dl trở xuống (7,7mmol/L)
Tiền tiểu đường5,7 – 6,4100 – 125 mg/dl (5,6 – 6,9 mmol/L)140 – 199 mg/dl (7,8 – 11 mmol/L)
Bệnh tiểu đường6,5 trở lên126 trở lên (7mmol/L)200 mg/dl trở lên (11.1 mmol/L)200 mg/dl (11.1 mmol/L)

4. Chẩn đoán bệnh tiểu đường thuộc tuýp nào

Các xét nghiệm kể trên giúp xác nhận bạn có mắc bệnh tiểu đường hay không nhưng chưa đủ để phân loại bệnh tiểu đường. Việc này rất quan trọng vì mỗi tuýp bệnh tiểu đường lại có cách chữa trị khác nhau.

Phương pháp được áp dụng là tìm từ kháng thể trong máu. Nếu bạn có HLA B5, B6, DR3, DR4 có thể kết luận mắc tiểu đường tuýp 1.

Nếu nghi ngờ mình mắc bệnh, đừng cố tự chẩn đoán bệnh tiểu đường tại nhà vì thiết bị bạn tự mua, thao tác của bạn có thể làm sai lệch kết quả. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến việc hỗ trợ điều trị. Hãy dành thời gian đến cơ sở y tế uy tín để thăm khám sớm.

Xem thêm >>> Các phương pháp chữa bệnh tiểu đường hiệu quả nhất hiện nay

Nguồn: Karila.vn

Đặt câu hỏi để được hỗ trợ qua Facebook

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN MIỄN PHÍ